محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
120
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
[ 28 ] معجون كاكنج : جهت درد گرده و مثانه و بول الدم مفيد است . صفت آن : تخم كرفس ، رازيانه ، از هر يك هشت مثقال ؛ تخم خيار مقشّر ، دو درهم ؛ تخم شوكران ، تخم حماضِ برّى ، افيون ، مغز صنوبرِ مقشرِ مغلوّ ، سه درهم ؛ زعفران ، بندقِ مشوىِ مقشّر ، بادام تلخِ مقشّر مغلو ، سه درهم و نيم ؛ حب الكاكنجِ جبلى ، بيست و پنج عدد با مثلث قوام دار بسرشند و قدر شربت يك درهم . [ 29 ] معجون اسطمخيقون : جهت فساد مزاج و ضعف و برودت معده : قسط المر ، حماما ، سنبل الطيب ، سليخه ، مصطكى ، دوازده درهم ؛ زراوند طويل ، فلفل سياه ، تخم شبت ، تخم انجره ، تخم كرفس ، انيسون ، نانخواه ، كمون كرمانى ، دوقو ، فطراساليون ، كاشم ، اسارون ، افسنتين ، انجدانِ سياه ، فودنج برّى ، نعناع ، چهار درهم با سه وزن ادويه عسل بسرشند . [ 30 ] معجون قباد الملك : جهت وجع مفاصل و نقرس و تسكين درد آنها و جهت منع حادث شدن درد مفاصل و نقرس وجهت سپرز و بادهاى غليظ و تبهاى كهنه و درد قولنج و گشودن سدّه و گداختن سنگ [ گرده و ] مثانه و جهت عسر نفس و سرفه و قروح امعاء و تاريكى چشم و درد گلو هر گاه دو روز بنوشند ، نافع است . و جهت حفظ صحت بدن و مانع است از حادث شدن بسيارى از امراض . صفت آن : تخم سداب برّى ، فراسيون ، انيسون ، اسقولوقندريون ، كمافيطوس ، جاوشير ، جنطياناى رومى ، اسطوخودوس ، قردمانا و ميعهء سايله ، از هر يك پنج مثقال ؛ قسط المر ، زعفران ، فلفل ابيض ، اذخر ، مر صاف ، سنبل الطيب ، فرفيون ، قشر اصل اللفاح ، اشق ، فودنج جبلى ، [ تخم ] رازيانه ، تخم جوز برّى ، گل سرخ ، ناردين اقليطى - كه سنبل رومى است - ، حبّ بلسان ، از هر يك سه مثقال ؛ دارچينى ، هشت مثقال ؛ سليخه ، شانزده مثقال ؛ [ عصارهء ] غافث ، كاشم ، بزر حندقوقى ، قنّه و صمغ اللوز ، از هر يك چهار مثقال ؛ افيون و بزر البنج الابيض ، از هر يك شش مثقال ، ادويه را كوبيده و بيخته و آنچه خيسانيدنى است در شراب ريحانى يا جمهورى يا نبيذ زبيب يا عسل خيسانيده ، با سه وزن ادويه عسل كف گرفته بسرشند و استعمال نمايند در وقت حاجت بعد از ششماه . قدر شربت او وزن يك درهم است با آب گرم و جهت سنگ مثانه و گرده با آب كرفس و رازيانج و جهت درد معده و كبد به ماء الاصول و جهت نقرس و درد مفاصل به قدر يك نخود هر روز قبل از طعام به آب گرم بنوشند .